تفاوت بین بهای تمام شده کالای ساخته شده و بهای تمام شده کالای فروش رفته از جمله مفاهیم کلیدی در حسابداری و مدیریت مالی است که درک صحیح آنها برای تحلیل دقیق عملکرد مالی شرکت ضروری است. بهای تمام شده کالای ساخته شده به مجموع هزینههایی اطلاق میشود که در فرآیند تولید یک محصول صرف شده است.
این هزینهها شامل هزینههای مواد اولیه، دستمزد کارکنان تولید و سایر هزینههای مرتبط با فرآیند تولید مانند هزینههای بستهبندی و نگهداری میشود. به عبارت دیگر، بهای تمام شده کالای ساخته شده تمامی مخارجی است که از مرحله تهیه مواد اولیه تا تولید نهایی محصول صرف میشود.
در مقابل، بهای تمام شده کالای فروش رفته به هزینههایی اشاره دارد که برای تولید کالاهایی که به فروش رسیدهاند، صرف شده است. این بهای تمام شده شامل هزینههای تولید همان کالاهایی است که در طول دوره مالی به فروش رفتهاند.
تفاوت اساسی میان این دو مفهوم در این است که بهای تمام شده کالای ساخته شده تمامی هزینههای تولید را دربرمیگیرد، در حالی که بهای تمام شده کالای فروش رفته تنها هزینههای کالاهای فروخته شده را محاسبه میکند. این تفاوت به مدیران و تحلیلگران مالی کمک میکند تا بتوانند با دقت بیشتری عملکرد مالی و بهرهوری تولید را ارزیابی کنند و تصمیمات استراتژیک مناسبی اتخاذ کنند.
![](https://pss.ir/wp-content/uploads/2024/07/11zon_resized2.png)
تفاوت بهای تمام شده کالای ساخته شده و فروش رفته، بهای تمام شده کالای ساخته شده چیست؟
بهای تمام شده کالای ساخته شده به مجموع هزینههایی گفته میشود که در فرآیند تولید یک محصول از ابتدای تهیه مواد اولیه تا تکمیل نهایی محصول صرف میشود. این هزینهها شامل هزینههای مستقیم و غیرمستقیم میشود. هزینههای مستقیم شامل هزینههای مواد اولیه و دستمزد کارگرانی است که به طور مستقیم در تولید محصول نقش دارند.
هزینههای غیرمستقیم نیز شامل هزینههای عمومی تولید، مانند هزینههای نگهداری و تعمیرات ماشینآلات، هزینههای انرژی و دیگر هزینههای تولیدی است که به طور مستقیم به یک واحد محصول خاص اختصاص داده نمیشود. بهای تمام شده کالای ساخته شده نقش مهمی در تعیین قیمت نهایی محصول و سودآوری شرکت دارد، زیرا هر چه این هزینهها کمتر باشد، سود نهایی شرکت افزایش مییابد.
در مقایسه با بهای تمام شده کالای فروش رفته، تفاوت بهای تمام شده کالای ساخته شده و فروش رفته بسیار حائز اهمیت است. بهای تمام شده کالای فروش رفته به هزینههایی اطلاق میشود که برای تولید کالاهایی که در دوره مالی به فروش رفتهاند، صرف شده است.
این بهای تمام شده شامل هزینههای تولید همان کالاهایی است که به مشتریان فروخته شدهاند و به عبارت دیگر، از موجودی کالای ساخته شده شرکت خارج شدهاند. این تفاوت مهم است زیرا بهای تمام شده کالای ساخته شده تمام هزینههای تولیدی را در بر میگیرد، در حالی که بهای تمام شده کالای فروش رفته فقط هزینههای کالاهای فروخته شده را محاسبه میکند. این تفاوت میتواند به مدیران کمک کند تا بهرهوری تولید را ارزیابی کرده و استراتژیهای مالی مناسبی برای بهبود سودآوری و کاهش هزینهها اتخاذ کنند.
تفاوت بهای تمام شده کالای ساخته شده و فروش رفته، بهای تمام شده کالای فروش رفته چیست؟
بهای تمام شده کالای فروش رفته (COGS) نشاندهنده هزینههایی است که برای تولید کالاهایی که در طول دوره مالی به فروش رسیدهاند، صرف شده است. این شامل هزینههای مستقیم تولید، مانند مواد اولیه و دستمزد کارگران، و همچنین هزینههای غیرمستقیم تولید، مانند استهلاک تجهیزات و هزینههای عمومی کارخانه است.
محاسبه بهای تمام شده کالای فروش رفته به شرکتها امکان میدهد تا سود ناخالص خود را تعیین کنند و برای برنامهریزی و مدیریت مالی دقیقتر تصمیمات بهتری بگیرند. از آنجا که این هزینهها به طور مستقیم با تولید و فروش کالاها مرتبط هستند، درک دقیق و کنترل آنها برای هر سازمان تولیدی حیاتی است.
در نگاهی دیگر، تفاوت بهای تمام شده کالای ساخته شده و فروش رفته در این است که بهای تمام شده کالای ساخته شده شامل تمام هزینههای تولید کالاهایی است که در انبار موجود هستند، در حالی که بهای تمام شده کالای فروش رفته فقط هزینههای کالاهایی را شامل میشود که به فروش رسیدهاند. این تفاوت به مدیریت کمک میکند تا بهرهوری تولید را ارزیابی کرده و استراتژیهای مناسبی برای کاهش هزینهها و بهبود سودآوری اتخاذ کند.
در نهایت، بهای تمام شده کالای فروش رفته یک شاخص کلیدی برای تحلیل عملکرد مالی یک شرکت است و مدیران با استفاده از این اطلاعات میتوانند قیمتگذاری مناسبتری برای محصولات خود تعیین کنند و به بهبود فرآیندهای تولید و مدیریت موجودی بپردازند.
با انواع بهای تمام شده در حسابداری آشنا شوید!
بهای تمام شده در سازمانها و سیستمهای مختلف به طرق گوناگون محاسبه میشود. یکی از این روشها، محاسبه بهای تمام شده در ترازنامه است. افزایش بهای تمام شده کالای فروش رفته، موجب افزایش موجودی نقدی شرکت میشود که در ترازنامه به عنوان دارایی جاری ثبت میگردد.
این افزایش در دارایی جاری شرکت منجر به افزایش سود انباشته در پایان سال مالی میشود و بر حقوق صاحبان سرمایه نیز تأثیرگذار است. بنابراین، با افزایش بهای تمام شده کالای فروش رفته، سود و داراییهای شرکت نیز افزایش مییابد.
در سیستم دائمی، بهای تمام شده کالا با دقت بیشتری نسبت به سیستم ادواری محاسبه میشود. این روش شامل ثبت دائمی و مداوم کالاها و رویدادهای مالی مرتبط با فروش، کالای منسوخ شده و غیره است. در این سیستم، تمام اقلام خرید و فروش به ترتیب تاریخ در کارت موجودی ثبت میشوند.
در زمان خرید، موجودی کالا بدهکار و حسابهای پرداختنی بستانکار میشوند و هنگام فروش، حسابهای دریافتنی یا بانک بدهکار و درآمد فروش بستانکار میشوند. در این روش، بهای تمام شده کالای فروش رفته به عنوان یک بدهی ثبت میشود. بهای تمام شده در حسابداری صنعتی نیز به محاسبه دقیق هزینههای تولید یک محصول کمک میکند تا مدیران بتوانند برای تولیدات برنامهریزی دقیقتری داشته باشند و عملکرد مالی شرکت را بهبود بخشند.
در سیستم ادواری، بهای تمام شده کالای فروش رفته شامل موجودیهای فروش رفته، کالای منسوخ شده و کالاهای سرقت رفته است که با فرمول موجودی پایان دوره منهای خرید به علاوه موجودی اول دوره محاسبه میشود.
بهای تمام شده با توجه به نوع هزینه
بهای تمام شده را میتوان بر اساس نوع هزینههای کسبوکار به شش دسته مختلف تقسیم کرد. هر کدام از این دستهها را میتوان بر اساس نیازهای خاص کسبوکار مورد بررسی قرار داد.
بهای تمام شده مستقیم
هزینههایی مانند مواد اولیه که به صورت مستقیم با فرآیند تولید در ارتباط هستند، در این دستهبندی قرار میگیرند. این نوع بهای تمام شده بیشتر برای شرکتهایی که دارای خط تولید هستند، کاربرد دارد.
بهای تمام شده غیرمستقیم
این شامل هزینههایی میشود که به صورت مستقیم در فرآیند تولید دخیل نیستند، مانند هزینه نیروی انسانی برای جابهجایی و کار با مواد اولیه تولیدی.
بهای تمام شده فرصت از دست رفته
این نوع بهای تمام شده برای کسبوکارهایی کاربرد دارد که میتوانند از فرصتهای سودآوری مختلف بهرهبرداری کنند. فرض کنید شرکتی روی یک پروژه سرمایهگذاری کرده و به سود ۲۰ درصدی رسیده است، اما اگر روی پروژه دیگری سرمایهگذاری میکرد، میتوانست به سود ۲۵ درصدی برسد. در این صورت، ۵ درصد سود از دست رفته به عنوان بهای تمام شده فرصت از دست رفته محاسبه میشود.
بهای تمام شده اختیاری
برخی هزینهها در محاسبه بهای تمام شده، اختیاری هستند و میتوانند در مدت زمان مشخصی حذف شوند، مانند هزینه آموزش کارکنان یا تبلیغات محصول.
بهای تمام شده کنترلپذیر و کنترلناپذیر: بهای تمام شده کنترلپذیر به هزینههایی اشاره دارد که در حوزه اختیارات و کنترل مدیران مختلف قرار دارند، مانند هزینه محصولات نیمهکاره یا ماشینآلات. اما هزینههایی مانند بیمه یا مواد اولیه ممکن است خارج از کنترل مدیران باشند.
بهای تمام شده تفاضلی
این نوع بهای تمام شده به مقایسه دو نوع هزینه میپردازد و به تصمیمگیریهای استراتژیک کمک میکند. برای مثال، اگر بهای تولید یک قطعه در مقایسه با خرید آن از بازار یا واردات آن بیشتر باشد، این محاسبه به مدیران کمک میکند تصمیمات بهتری بگیرند.
![](https://pss.ir/wp-content/uploads/2024/07/12-1.jpg)
نقش بهای تمام شده در گزارشات مالی و ترازنامه
بهای تمام شده نقش حیاتی در گزارشات مالی و ترازنامه شرکتها ایفا میکند. بهای تمام شده کالاهای تولید شده و فروخته شده، بخش بزرگی از هزینههای کل شرکت را تشکیل میدهد و بر سود و زیان نهایی تأثیر مستقیم دارد. این هزینهها شامل مواد اولیه، دستمزد کارگران و هزینههای تولید میشود. ثبت دقیق و صحیح بهای تمام شده، امکان ارائه گزارشات مالی شفاف و دقیق را فراهم میآورد که برای تصمیمگیریهای مدیریتی و استراتژیک ضروری است.
بهای تمام شده کالاهای فروش رفته در ترازنامه به عنوان هزینههای مستقیم تولید ثبت میشود و به کاهش سود ناخالص کمک میکند. این امر به مدیران کمک میکند تا به طور دقیق بفهمند که چه میزان از درآمد حاصل از فروش به پوشش هزینههای تولید اختصاص یافته است و چه میزان به سود خالص شرکت اضافه شده است.
علاوه بر این، بهای تمام شده به صورت دورهای بررسی و تحلیل میشود تا از صحت و دقت گزارشات مالی اطمینان حاصل شود. این تحلیلها به مدیران کمک میکند تا کارایی تولید را بهبود بخشند، هزینهها را کنترل کنند و تصمیمات مالی هوشمندانهتری بگیرند. در ترازنامه، بهای تمام شده به عنوان یک دارایی جاری ثبت میشود که نشاندهنده سرمایهگذاری شرکت در تولید کالاها است.
افزایش بهای تمام شده میتواند نشاندهنده افزایش تولید و گسترش فعالیتهای شرکت باشد، در حالی که کاهش آن ممکن است به معنای بهبود کارایی و کاهش هزینهها باشد. به این ترتیب، بهای تمام شده نقش کلیدی در تعیین سلامت مالی و عملکرد اقتصادی شرکتها دارد و به عنوان یک شاخص مهم در ارزیابی عملکرد مالی مورد استفاده قرار میگیرد.
تأثیر بهای تمام شده کالای ساخته شده بر سودآوری شرکتها
در ادامه بررسی تفاوت بهای تمام شده کالای ساخته شده و فروش، بد نیست نیم نگاهی به تاثیر بهای تمامی شده کالا ساخته شده بر سود آوری شرکت ها نیز داشته باشیم. در این خصوص باید گفت تأثیر بهای تمام شده کالای ساخته شده بر سودآوری شرکتها بسیار قابل توجه است. همانطور که اشاره کردیم، بهای تمام شده کالای ساخته شده شامل تمامی هزینههایی است که شرکت برای تولید یک محصول متحمل میشود، از جمله هزینه مواد اولیه و…، این هزینهها به طور مستقیم بر قیمت تمام شده کالا تأثیر میگذارند و در نتیجه، میزان سود نهایی شرکت را تحت تأثیر قرار میدهند. هرچه بهای تمام شده کالای ساخته شده کمتر باشد، شرکت میتواند با حفظ یا افزایش قیمت فروش، حاشیه سود بیشتری به دست آورد.
از طرف دیگر، افزایش بهای تمام شده ممکن است به کاهش سود ناخالص منجر شود مگر اینکه شرکت بتواند این افزایش هزینهها را به مشتریان منتقل کند. بنابراین، مدیریت موثر و کارآمد بهای تمام شده کالای ساخته شده برای حفظ و بهبود سودآوری شرکتها ضروری است.
استفاده از نرم افزار حسابداری در بررسی تفاوت بهای تمام شده کالای ساخته شده و فروش رفته
تفاوت بهای تمام شده کالای ساخته شده و فروش رفته به طور اساسی در محاسبه و تحلیل هزینهها نقش مهمی ایفا میکند. در نتیجه، استفاده از نرمافزارهای حسابداری پیشرفته مانند نرمافزار حسابداری رافع میتواند در تفکیک و مدیریت این هزینهها به شرکتها کمک شایانی کند. این نرمافزارها با ارائه گزارشات دقیق و تحلیلهای جامع، مدیران مالی را قادر میسازند تا با دقت بیشتری بهای تمام شده هر مرحله را محاسبه کرده و استراتژیهای مناسبی برای بهبود سودآوری و کاهش هزینهها اتخاذ کنند.
جمعبندی
در این مقاله سعی بر آن شد تا بررسی کاملی از تفاوت بهای تمام شده کالای ساخته شده و فروش داشته باشیم. همانطور که مطالعه کردید، این تفاوت در این است که بهای تمام شده کالای ساخته شده شامل تمامی هزینههای مستقیم و غیرمستقیم مرتبط با تولید محصول است، از جمله مواد اولیه، دستمزد کارگران و هزینههای سربار.
این بهای تمام شده معمولاً به عنوان هزینه تولید در ترازنامه شرکت ثبت میشود. بهای تمام شده کالای فروش رفته، همچنین، شامل هزینههایی است که به محض فروش کالا برای آن محصول پرداخت میشود، از جمله هزینههای مرتبط با نقل و انتقالات و هزینههای بازاریابی.
دیدگاهتان را بنویسید