انبارداری به مجموعه فرآیندها و فعالیتهایی اطلاق میشود که در راستای نگهداری، سازماندهی و مدیریت موجودی کالاها و مواد اولیه یک شرکت یا سازمان انجام میگیرد. هدف اصلی مدیریت انبارداری، ایجاد یک سیستم کارآمد برای کنترل موجودیها، کاهش هزینهها، و بهبود بهرهوری در زنجیره تأمین است.
این فرآیند شامل دریافت، ذخیرهسازی، جابجایی، و تحویل کالاها میشود و نقش حیاتی در تضمین جریان روان و مداوم مواد و محصولات در سازمان دارد. مدیریت صحیح انبارداری به کاهش اتلاف، افزایش دقت در موجودیها، و بهبود سرعت تحویل کالاها کمک میکند که همگی تأثیر مثبتی بر عملکرد کلی شرکت دارند.
اصول مدیریت صحیح انبارداری شامل چندین رکن اساسی است که میتواند به بهینهسازی فرآیندها و کاهش هزینهها منجر شود. نخستین اصل، استفاده از یک سیستم مدیریت انبار (WMS) کارآمد است که به اتوماسیون و دقت در پیگیری موجودیها کمک میکند. دومین اصل، تنظیم مکانهای انبار به شکلی استراتژیک و منطقی است تا دسترسی به کالاها سریع و آسان باشد.
آموزش کارکنان انبار نیز از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا نیروی انسانی ماهر و آموزشدیده میتواند از بروز خطاها جلوگیری کرده و کارایی عملیات انبارداری را افزایش دهد. دیگر اصول شامل انجام بازرسیهای منظم، بهکارگیری روشهای انبارگردانی مانند FIFO و LIFO، و اجرای استانداردهای ایمنی مناسب برای حفاظت از کالاها و کارکنان است.
![](https://pss.ir/wp-content/uploads/2024/07/انبار_دار-وانبارداری-چیست؟-1-scaled-1-1024x512.jpg)
با اهمیت انبارداری در لجستیک آشنا شوید!
اهمیت انبارداری در لجستیک به دلیل نقش حیاتی آن در بهینهسازی زنجیره تأمین و کاهش هزینههای عملیاتی برای شرکتها بسیار برجسته است. مدیریت انبارداری کارآمد، امکان کنترل دقیق موجودیها، بهبود بهرهوری و کاهش زمان تحویل را فراهم میکند.
با استفاده از روشهای پیشرفته و فناوریهای نوین در مدیریت انبارداری، شرکتها میتوانند از کاهش ضایعات و افزایش دقت در فرآیندهای انبارداری بهرهمند شوند. این موضوع نه تنها به کاهش هزینههای اضافی کمک میکند، بلکه موجب افزایش رضایت مشتریان از طریق تحویل بهموقع و کاهش خطاهای مرتبط با موجودی میشود.
مدیریت انبارداریمؤثر در لجستیک به شرکتها این امکان را میدهد تا با داشتن یک سیستم سازماندهی شده و منظم، کالاها را به سرعت و دقت بیشتری جابجا کنند. این امر بهبود عملکرد کلی زنجیره تأمین را به همراه دارد و شرکتها را قادر میسازد تا به تغییرات سریع بازار واکنش نشان دهند.
بهعلاوه، با استفاده از ابزارهای اتوماسیون و سیستمهای مدیریت انبار (WMS)، شرکتها میتوانند فرآیندهای انبارداری را بهینه کرده و بهرهوری کارکنان را افزایش دهند. این تکنیکها بهصورت کلی موجب کاهش هزینهها و افزایش کارایی در لجستیک شده و به شرکتها کمک میکند تا رقابتپذیری خود را در بازار حفظ کنند.
تاریخچه دقیق انبارداری
انبارهای امروزی پیشرفت چشمگیری نسبت به انبارهایی که تمدنهای اولیه که برای ذخیره مواد غذایی اضافی به منظور بقا در زمستانهای طولانی و مقابله با قحطی میساختند، داشتهاند. حدود 2200 سال پیش، رومیها انبارهای بزرگی برای ذخیره غلات، غذا و پوشاک در نزدیکی رودخانه تیبر بنا کردند.
این انبارها بهگونهای طراحی شده بودند که کشتیهای رومی بتوانند بهراحتی غنائم و محمولههای خود را از کشتیها تخلیه کرده و به انبارها منتقل کنند. در بریتانیا، اولین استفاده از واژه “انبار” به قرن چهاردهم برمیگردد، زمانی که این واژه به اتاقها یا ساختارهایی برای نگهداری کالاهایی مانند ظروف شیشهای و سرامیک اشاره داشت. با گسترش حکومت انگلستان، انبارها در شهرهای بندری سراسر اروپا و جهان نیز پدیدار شدند.
در اواخر قرن هجدهم و در طول انقلاب صنعتی، مفهوم “انبار” به یک عمل رایج در کسبوکارها تبدیل شد؛ برای مثال، جملاتی مانند “برو و جعبه ظروف را انبار کن!” رایج شدند. با اختراع ماشین بخار و دستگاههای نساجی، تولید انبوه در کارخانهها افزایش یافت و نیاز به انبارهای بزرگتر برای ذخیره محصولات تولیدی قبل از توزیع داخلی یا صادرات، بیشتر شد.
در جنگ جهانی دوم، معرفی لیفتراکهای بالابر و پالتهای چوبی منجر به افزایش ارتفاع قفسههای انبار تا 30 فوت شد. سیستمهای انبارداری از انبارهای ساده محلی در قرون وسطی به انبارهای چند میلیون دلاری امروزی تغییر یافتهاند. در دهههای 1960 و 1970، انبارهای خودکار با سیستمهای ذخیرهسازی و بازیابی خودکار (AS/RS) در ایالات متحده توسعه یافتند.
رایج ترین اصطلاحات انبارداری
مهم ترین و البته رایج ترین اصطلاحات انبارداری عبارتند از:
- موجودی کالا: مجموعهای از تمام داراییهایی که در انبار برای فروش یا تولید نگهداری میشوند، به عنوان موجودی کالا شناخته میشود. مدیریت دقیق موجودی کالاها از روی اطلاعات دقیق و دورهای کمک میکند.
- تگ انبارگردانی: تگ انبارگردانی، برچسبی است که اطلاعات اساسی مانند نوع و تعداد کالاهای موجود در هر واحد انبار را نمایش میدهد.
- کاردکس انبار: کاردکس انبار، یک سیستم ثبت دقیق ورود و خروج کالاها در انبار است که در اختیار انبارداران قرار دارد. این سیستم به ما این امکان را میدهد که به طور دقیق موجودی کالاها را پیگیری کنیم.
- کارت موجودی انبار: کارت موجودی انبار یک سند کتبی است که جزئیات مربوط به موجودی کالاها را شامل میشود. این اطلاعات شامل تعداد و وضعیت کالاها، انبارهای مربوطه و واحدهای ذخیرهسازی است.
- کارت حساب انبار: کارت حساب انبار یا کارت حسابداری، یک ابزار مهم در مدیریت انبار است که اطلاعات دقیقی از جمله موجودی، قیمت و محل ذخیره کالاها را در اختیار مدیران میگذارد.
- کارت شناسایی کالا: کارت شناسایی کالا یا کارت قفسه، یک برچسب یا سیستم شناسایی است که به وسیله آن میتوان کالاها را در انبار شناسایی و مدیریت کرد.
- ابزارهای اندازهگیری: ابزارهایی همچون متر، باسکول و ترازو که برای اندازهگیری دقیق انواع کالاها و مواد در انبار استفاده میشوند. این ابزارها از اهمیت بالایی برخوردارند زیرا تاثیر مستقیمی در مدیریت دقیق موجودیها دارند.
- مواد اولیه: مواد خام که در تولید محصولات استفاده میشوند و نقش حیاتی در فرآیند تولید دارند. این مواد نیازمند نگهداری دقیق و مدیریت موجودی هستند تا فرآیند تولید به درستی ادامه پیدا کند.
- کالاهای نیمهساخته: کالاهایی که به طور جزئی تولید شدهاند اما هنوز کامل نشدهاند. این نوع کالاها نیازمند مراقبت و نگهداری خاصی هستند تا به تولید کامل و صحیح برسند.
- کالاهای ساختهشده: کالاهایی که به صورت کامل تولید شده و برای فروش آماده هستند. این کالاها پس از تولید و قرار گرفتن در انبار، به موجودی فروش ملحق میشوند.
- قفسهبندی: فرآیند چینش کالاها در انبار به گونهای که دسترسی به آنها سریع و آسان باشد و به صرفهجویی در فضای انبار کمک کند.
- کدگذاری کالا: کدگذاری کالا که به صورت حروف و اعداد روی قفسهها نصب میشود برای تشخیص و مدیریت دقیق تر کالاها در انبار لازم است.
- انبار: مکانی که برای نگهداری کالاها با توجه به نوع آنها و شرایط فیزیکی مناسب برای حفظ آنها طراحی و استفاده میشود.
- انبارداری: فرآیندی که شامل دریافت، ذخیره، حفظ و تحویل به موقع کالاها به مشتریان در انبار است.
- انبار لوازم منزل: کانتینرها و فضاهایی که برای نگهداری لوازم منزل مورد استفاده قرار میگیرند.
- انبار سرپوشیده: انباری که به طور کامل از عوامل محیطی خارجی محافظت میشود و لوازم آن در امان از خطرات خارجی قرار دارند.
- انبار نیمهپوشیده: انباری که فقط یک پوشش برای محافظت از کالاها از عوامل محیطی مانند باران و آفتاب دارد.
- انبار روباز: نوعی انبار که فقط از زمین خالی به عنوان فضای ذخیره سازی استفاده میشود.
- انبارگردانی: فرآیند شمارش دقیق و ارزیابی موجودی کالا در انبار به طور دورهای یا پایان دوره مالی.
- حواله انبار: سندی که به هنگام تحویل کالا به مشتری صادر میشود و جزئیات مربوط به سفارش از جمله موجودی کالاها را شامل میشود.
- حد تجدید سفارش: حداقل و حداکثری که بر اساس آمار و گزارشات انبار برای هر کالا تعیین میشود تا جلوگیری از اتمام موجودی ناگهانی و ایجاد نیازهای فوری شود.
- حداقل موجودی کالا: حداقل تعدادی از یک کالا که نباید در انبار به آن نزدیک شوید تا کالا همواره در دسترس باشد.
- باصرفهترین مقدار سفارش: مقداری که با سفارش این حجم، تخفیفات بیشتری بدست میآورید و هزینههای بیشتری صرفهجویی میشود.
- حداکثر موجودی مواد: حداکثر مقداری که میتوان مواد را در یک انبار نگهداری کرد بدون ایجاد مشکل برای فضای انبار.
اصول مدیریت انبارداری
مدیریت صحیح انبارداری اساسیترین عامل در بهینهسازی عملکرد انبارها و کاهش هزینههای عملیاتی شرکتهاست. این اصول به صورت گستردهای در صنایع مختلف اعم از تولید، خدمات، و بازرگانی اجرا میشود تا به دقت موجودیها را کنترل کند و تضمین کند که موجودیها در هر زمان، در مکان مناسب و با کمترین هزینه نگهداری میشوند. این اصول شامل بهرهوری بیشتر در استفاده از فضای انبار، بهبود دسترسی به کالاها، و مدیریت دقیق حرکت کالاها از ورود به انبار تا خروج از آن میشود.
یکی از اصول اساسی مدیریت صحیح انبارداری، استفاده بهینه از سیستمهای مدیریت موجودی است که به کنترل دقیق و به روزرسانی موجودیها کمک میکند. این سیستمها باید قابلیت اطمینان بالا، دقت در اندازهگیری موجودیها، و توانایی پیشبینی نیازهای آتی را داشته باشند تا بتوانند به بهینهسازی مدیریت موجودیها و کاهش هدررفتهای مالی کمک کنند.
همچنین، اصولی همچون قفلهای موجودی، دورههای شمارش موجودی منظم، و به روزرسانی مستمر دادهها نیز از اهمیت بسیاری برخوردارند تا اطمینان حاصل شود که موجودیها همواره با دقت و بهینه نگهداری میشوند و از دسترسی به کالاها به طور کامل بهرهبرداری میشود.
مدیریت انبارداری، همه چیز درباره فلوچارت انبارداری
فلوچارت انبارداری یک نمایش تصویری است که مراحل مختلف فرآیند مدیریت انبار، از دریافت کالا تا تحویل به مشتری یا استفاده داخلی، را نمایش میدهد. این فلوچارت به طور کلی شامل ارائه یک نقشه راهحل میباشد که به مدیران و کارکنان انبار کمک میکند تا فرآیندهای مختلف مانند دریافت، نگهداری، انتقال، و توزیع کالاها را بهینهتر مدیریت کنند.
یک فلوچارت انبارداری معمولاً شامل مراحل زیر است:
- ورود کالا به انبار: این مرحله شامل دریافت کالاهای وارد انبار از تأمین کنندگان است. در این مرحله، کالاها بر اساس مدارک همراه با آنها (مانند فاکتورها یا برگههای حواله) ثبت میشوند و کنترل کیفیت صورت میگیرد.
- موجودیگردانی: این فرآیند شامل شمارش دورهای و بررسی موجودی کالاها در انبار است. موجودیگردانی به منظور بررسی اختلافات بین موجودی واقعی و موجودی ثبت شده صورت میگیرد.
- نگهداری و قرار دادن در محل مناسب: کالاها پس از ورود به انبار باید در مکانهای مناسب و بر اساس قوانین قفسهبندی قرار گیرند. این فرآیند شامل استفاده از کدهای محصول، برچسبزنی، و قفسهبندی است.
- انتقال کالا: این مرحله شامل حرکت کالاها از یک قسمت انبار به قسمت دیگر، مانند انتقال داخلی بین قفسهها یا انتقال بین انبارها، است.
- خروج کالا از انبار: در این مرحله، کالاها برای ارسال به مشتریان یا برای استفاده داخلی از انبار خارج میشوند. این شامل فرآیندهای نگهداری، بستهبندی، و ارسال کالاها به مقصد نهایی است.
- فلوچارت انبارداری نه تنها به بهبود بهرهوری و کارایی فرآیندهای انبارداری کمک میکند، بلکه به کاهش هدررفتها و اشتباهات نیز کمک میکند و میتواند به عنوان یک ابزار ارزشمند برای آموزش و آشنایی کارکنان جدید درباره فرآیندهای انبارداری در شرکت مورد استفاده قرار گیرد.
مهم ترین وظایف انباردار
بدون شک، وظایف انبارداران در مدیریت صحیح انبارها و نگهداری کالاها بسیار گسترده و مهم است. انبارداران نه تنها مسئولیت نگهداری موجودی کالاها را دارند، بلکه باید به طور دقیق و سازمانیافته ورودی و خروجی کالاها را ثبت کنند و اطمینان حاصل کنند که موجودیها همواره دقیق و به روز باشند.
آنها باید با استفاده از سیستمهای رایانهای و نرمافزارهای مدیریت انبار، مانند نرمافزار ERP، موجودی کالاها را مدیریت کنند و معمولاً وظایف دیگری مانند بررسی وضعیت کالاهای معیوب یا منقضی شده، مدیریت فضاهای انبار، تنظیم روندهای حمل و نقل داخلی کالاها، و حفظ ایمنی کالاها را نیز بر عهده دارند.
در عین حال، انبارداران باید دارای مهارتهای فنی و عملی قوی باشند تا بتوانند با ابزارهای اندازهگیری و جابجایی کالاها، مانند لیفتراکها و جکهای پالت، بهطور مؤثری کالاها را مدیریت کنند. همچنین، توانایی حل مسائل و تصمیمگیری سریع در مواقع بحرانی، از ویژگیهای مهمی است که انبارداران باید برخوردار باشند. در کل، انبارداران با انجام وظایف خود به بهبود عملکرد عمومی شرکتها و کارخانهها کمک میکنند و نقش حیاتی در حفظ کیفیت و بهرهوری فرآیندهای تولید و توزیع دارند.
![](https://pss.ir/wp-content/uploads/2024/07/11zon_resized1-3.jpg)
نرم افزار حسابداری برای مدیریت انبارداری
امروزه، استفاده از نرمافزارهای حسابداری برای مدیریت انبارها و کنترل موجودی کالاها بسیار رایج شده است. این نرمافزارها به انبارداران کمک میکنند تا به طور دقیق موجودی کالاها را پیگیری و مدیریت کنند، همچنین فرآیندهای مربوط به ورود و خروج کالاها را بهبود ببخشند. یکی از مهمترین نرمافزارهای مورد استفاده در این زمینه، نرمافزار ERP (برنامهریزی منابع شرکت) هستند که شامل ماژولهای متعددی از جمله مدیریت انبار و موجودی، حسابداری، فروش و توزیع، تولید و غیره میباشند. این نرمافزارها قادرند به صورت همگانی به اطلاعات مرتبط با انبار دسترسی داشته باشند و با بهرهگیری از دادههای ورودی در زمینه فروش، سفارشات مشتری، ورود کالا و … به صورت هوشمندانه مدیریت گردند.
جمعبندی
در این مقاله سعی بر آن شد تا بررسی کاملی از فرایند انبارداری، اصطلاحات و نحوه صحیح مدیریت انباداری داشته باشیم. همانطور که مطالعه کردید، انبارداری به عنوان یک بخش اساسی از زنجیره تأمین و مدیریت کالاها، مسئولیت مهمی را بر عهده دارد. این فرایند شامل مدیریت و کنترل موجودی کالاها، طراحی و پیادهسازی سیستمهای قابل اطمینان برای نگهداری و توزیع کالاها و همچنین بهینهسازی فضا و منابع انبار است.
با توجه به اهمیت این بخش در عملکرد بهینه سایر بخشهای کسب و کار، استفاده از نرمافزارهای حسابداری و مدیریت انبار که امکاناتی چون مدیریت موجودی، برنامهریزی تولید و توزیع، پیگیری سفارشات و ارائه گزارشهای دقیق را فراهم میکنند، امری ضروری به حساب میآید.
دیدگاهتان را بنویسید