گروه نرم افزاری پایا

فرار مالیاتی چیست؟ به همراه “جرایم و مجازات” عدم پرداخت❌

امید شیخی نیم‌رخ

.

مقدمه

در این مقاله قرار است در باره “فرار مالیاتی” به همراه جرایم و مجازات عدم پرداخت آن صحبت کنیم و امدواریم کامل ترین اطلاعات در مورد فرار مالیاتی را خدمت شما ارائه دهیم. با شرکت نرم افزاری حسابداری پایا همراه باشید.

مالیات چیست؟

مالیات یک پرداخت اجباری است که توسط دولت از افراد یا شرکت‌ها دریافت می‌شود. مالیات‌ها به‌عنوان منبع اصلی تأمین مالی دولت‌ها در سراسر جهان محسوب می‌شوند.

انواع مالیات

مالیات‌ها را می‌توان بر اساس معیارهای مختلف دسته‌بندی کرد. برخی از مهم‌ترین انواع مالیات عبارت‌اند از:

  • مالیات بر درآمد: مالیاتی است که بر درآمد افراد یا شرکت‌ها اخذ می‌شود.
  • مالیات بر ارزش افزوده: مالیاتی است که بر ارزش افزوده کالاها و خدمات اخذ می‌شود.
  • مالیات بر واردات: مالیاتی است که بر کالاهای وارداتی اخذ می‌شود.
  • مالیات بر صادرات: مالیاتی است که بر کالاهای صادراتی اخذ می‌شود.
  • مالیات بر زمین و املاک: مالیاتی است که بر زمین و املاک اخذ می‌شود.
  • مالیات بر ارث و میراث: مالیاتی است که بر ارث و میراث اخذ می‌شود.

اهمیت مالیات

مالیات‌ها اهمیت زیادی برای دولت‌ها دارند. مالیات‌ها به دولت‌ها کمک می‌کنند تا هزینه‌های خود را تأمین کنند و خدمات عمومی مانند آموزش، بهداشت، و امنیت را ارائه دهند.

علاوه بر این، مالیات‌ها می‌توانند به‌عنوان ابزاری برای تنظیم اقتصاد استفاده شوند. به‌عنوان‌مثال، دولت‌ها می‌توانند از مالیات‌ها برای کاهش مصرف کالاهای مضر یا تشویق سرمایه‌گذاری در بخش‌های خاص اقتصاد استفاده کنند.

نحوه محاسبه مالیات

نحوه محاسبه مالیات به نوع مالیات بستگی دارد. به‌عنوان‌مثال، مالیات بر درآمد معمولاً بر اساس درآمد خالص افراد یا شرکت‌ها محاسبه می‌شود. مالیات بر ارزش افزوده نیز بر اساس ارزش افزوده کالاها و خدمات محاسبه می‌شود.

پرداخت مالیات

افراد و شرکت‌ها موظف هستند مالیات‌های خود را در موعد مقرر به دولت پرداخت کنند. عدم پرداخت مالیات می‌تواند منجر به جریمه یا حتی حبس شود.

قوانین مالیاتی

قوانین مالیاتی توسط دولت‌ها وضع می‌شوند. این قوانین مشخص می‌کنند که چه کسانی باید مالیات بپردازند، میزان مالیات چقدر است، و نحوه محاسبه مالیات چگونه است.

مالیات‌ها مزایای زیادی برای دولت و جامعه دارند. برخی از مزایای مالیات عبارت‌اند از:

  • تأمین هزینه‌های عمومی: مالیات‌ها منابع مالی مهمی برای دولت هستند که به‌منظور تأمین هزینه‌های عمومی کشور مانند هزینه‌های دفاع، آموزش، بهداشت، و رفاه اجتماعی مورد استفاده قرار می‌گیرند.
  • تنظیم بازار: مالیات‌ها می‌توانند در تنظیم بازار و کنترل قیمت‌ها نقش ایفا کنند. به‌عنوان‌مثال، دولت می‌تواند با وضع مالیات بر کالاهای وارداتی، از ورود کالاهای خارجی به کشور جلوگیری کند و از این طریق از تولید داخلی حمایت کند.
  • توزیع عادلانه درآمد: مالیات‌ها می‌توانند به توزیع عادلانه درآمد کمک کنند. به‌عنوان‌مثال، مالیات بر درآمد می‌تواند از درآمد افراد ثروتمندتر گرفته شود و برای کمک به افراد کم‌درآمد هزینه شود.

معایب مالیات

مالیات‌ها همچنین معایبی نیز دارند. برخی از معایب مالیات عبارت‌اند از:

  • افزایش قیمت‌ها: مالیات بر مصرف می‌تواند منجر به افزایش قیمت کالاها و خدمات شود.
  • کاهش انگیزه کار و سرمایه‌گذاری: مالیات می‌تواند انگیزه کار و سرمایه‌گذاری را کاهش دهد.
  • فساد: مالیات‌ها می‌توانند زمینه‌ساز فساد در دولت شوند.

ضرورت مالیات

ضرورت مالیات در اقتصاد هر کشور غیرقابل‌انکار است. مالیات‌ها منابع مالی مهمی برای دولت هستند که به‌منظور تأمین هزینه‌های عمومی کشور مورد استفاده قرار می‌گیرند. مالیات‌ها همچنین می‌توانند در تنظیم بازار و توزیع عادلانه درآمد نقش ایفا کنند.

با این حال، لازم است که مالیات‌ها به‌طور عادلانه و مؤثر وضع و اخذ شوند تا از معایب مالیات‌ها جلوگیری شود.

فرار مالیاتی چیست؟

فرار مالیاتی یا گریز از مالیات (انگلیسی: Tax evasion) هر گونه تلاش قانونی یا غیرقانونی یک شرکت به منظور طفره رفتن و گریختن از پرداخت مالیات یا کمتر پرداخت نمودن آن، به هر شیوه که انجام شود، “فرار مالیاتی” گفته می‌شود. اصطلاح فرار مالیاتی در رابطه با ترتیبات غیرقانونی اتخاذ شده جهت اختفا درآمد یا نادیده گرفتن بدهی مالیاتی به کار می‌رود و به این معنی است که مؤدی کمتر از میزانی که قانوناً موظف است پرداخت نماید.

انواع فرار مالیاتی

فرار مالیاتی را می‌توان به دو نوع کلی تقسیم کرد:

  • فرار مالیاتی قانونی: فرار مالیاتی قانونی به اقداماتی گفته می‌شود که با قوانین مالیاتی کشور مطابقت دارد. به‌عنوان‌مثال، استفاده از معافیت‌ها و کسورات مالیاتی قانونی، می‌تواند منجر به فرار مالیاتی قانونی شود.
  • فرار مالیاتی غیرقانونی: فرار مالیاتی غیرقانونی به اقداماتی گفته می‌شود که با قوانین مالیاتی کشور مغایرت دارد. به‌عنوان‌مثال، کتمان درآمد، گزارش‌های نادرست مالی، و استفاده از حساب‌های بانکی خارج از کشور، می‌توانند منجر به فرار مالیاتی غیرقانونی شود.

مصادیق فرار مالیاتی

فرار مالیاتی می‌تواند به اشکال مختلفی انجام شود. برخی از مصادیق فرار مالیاتی عبارت‌اند از:

  1. کتمان درآمد: کتمان درآمد یکی از رایج‌ترین انواع فرار مالیاتی است. در این روش، مؤدی از اظهار درآمد واقعی خود به اداره مالیات خودداری می‌کند.
  2. گزارش‌های نادرست مالی: گزارش‌های نادرست مالی یکی دیگر از انواع فرار مالیاتی است. در این روش، مؤدی اطلاعات نادرست یا گمراه‌کننده را در اظهارنامه مالیاتی خود ارائه می‌دهد.
  3. استفاده از حساب‌های بانکی خارج از کشور: استفاده از حساب‌های بانکی خارج از کشور می‌تواند منجر به فرار مالیاتی شود. در این روش، مؤدی درآمد خود را در حساب‌های بانکی خارج از کشور نگهداری می‌کند و از اظهار آن به اداره مالیات خودداری می‌کند.
  4. استفاده از شرکت‌های صوری: استفاده از شرکت‌های صوری می‌تواند منجر به فرار مالیاتی شود. در این روش، مؤدی درآمد خود را از طریق شرکت‌های صوری که در کشورهای دیگر ثبت شده‌اند، به دست می‌آورد و از اظهار آن به اداره مالیات خودداری می‌کند.

عواقب فرار مالیاتی

فرار مالیاتی می‌تواند عواقب مختلفی برای مؤدی داشته باشد. برخی از عواقب فرار مالیاتی عبارت‌اند از:

پرداخت جریمه: مؤدی که مرتکب فرار مالیاتی شود، باید علاوه بر مالیات متعلقه، جریمه‌ای نیز به دولت پرداخت کند.

حبس: در برخی موارد، فرار مالیاتی می‌تواند منجر به حبس مؤدی شود.

ابطال قراردادها: در برخی موارد، قراردادهای مؤدی که مرتکب فرار مالیاتی شده باشد، می‌تواند باطل شود.

راه‌های مقابله با فرار مالیاتی

برای مقابله با فرار مالیاتی، دولت‌ها می‌توانند اقدامات مختلفی انجام دهند. برخی از اقدامات دولت‌ها برای مقابله با فرار مالیاتی عبارت‌اند از:

  • اصلاح قوانین مالیاتی: دولت‌ها می‌توانند با اصلاح قوانین مالیاتی، از بروز فرار مالیاتی جلوگیری کنند. به‌عنوان‌مثال، دولت می‌تواند با کاهش معافیت‌ها و کسورات مالیاتی، از فرار مالیاتی قانونی جلوگیری کند.
  • افزایش شفافیت مالی: دولت‌ها می‌توانند با افزایش شفافیت مالی، از فرار مالیاتی غیرقانونی جلوگیری کنند. به‌عنوان‌مثال، دولت می‌تواند با ایجاد سامانه‌های اطلاعاتی جامع، از فعالیت‌های مالی مؤدیان نظارت کند.
  • افزایش آگاهی عمومی: دولت‌ها می‌توانند با افزایش آگاهی عمومی، از وقوع فرار مالیاتی جلوگیری کنند. به‌عنوان‌مثال، دولت می‌تواند با برگزاری کمپین‌های تبلیغاتی، مردم را از عواقب فرار مالیاتی آگاه کند.

کشور باید پرداخت شود. این اقدام به شکل قانونی تلقی نمی‌شود و در اغلب موارد مورد نظر دولت و ارگان‌های مالیاتی قرار گرفته است. افراد یا شرکت‌هایی که فرار مالیاتی می‌کنند، اغلب از راهکارهایی استفاده می‌کنند تا کمترین میزان مالیات ممکن را پرداخت کنند یا به طور کامل از پرداخت مالیات معاف بمانند

دلایلی که افراد ممکن است به آنها تجهیز شوند که از فرار مالیاتی استفاده کنند، شامل موارد زیر می‌شود:

کاهش هزینه‌ها:

افراد یا شرکت‌ها ممکن است به دنبال کاهش میزان هزینه‌های مالیاتی خود باشند تا بیشترین سود ممکن را از درآمد خود به دست آورند.

تشویق به سرمایه‌گذاری:

برخی از افراد و شرکت‌ها ممکن است به دنبال تشویق به سرمایه‌گذاری و توسعه فعالیت‌های اقتصادی خود باشند. فرار مالیاتی در برخی موارد به عنوان یک ابزار تحریک‌گر برای سرمایه‌گذاری در نظر گرفته می‌شود.

استفاده از نواحی با مالیات پایین‌تر:

برخی از افراد ممکن است به دنبال انتقال فعالیت‌های خود به مناطقی با مالیات پایین‌تر باشند تا به دستیابی به نرخ مالیاتی کمتر بپردازند.

استفاده از لغو مالیاتی:

برخی از حقوق و مزایای مالیاتی در برخی از مناطق ممکن است تحت شرایط خاصی لغو شود و افراد به دنبال بهره‌مندی از این مزایا باشند.

استفاده از لایه‌های مالیاتی:

برخی از افراد ممکن است از لایه‌ها و شبکه‌های پیچیده حقوقی و مالی برای کاهش میزان مالیات خود استفاده کنند.

دولت‌ها با تدابیر مختلف، از جمله تنظیم قوانین مالیاتی، تشدید نظارت مالیاتی، و همکاری بین المللی، سعی در جلوگیری از فرار مالیاتی دارند. فرار مالیاتی نه تنها به مخارج دولتی زیان وارد می‌کند بلکه نقض اصول عدالت مالیاتی نیز محسوب می‌شود.

معافیت مالیاتی چیست؟ و به چه کسب و کارهایی تعلق می‌گیرد؟

معافیت مالیاتی (Tax exemption) به معنی عدم پرداخت مالیات بر درآمد یا دارایی است. معافیت مالیاتی می‌تواند به دلایل مختلفی مانند اهداف اجتماعی، اقتصادی، یا سیاسی، به افراد یا کسب و کارها تعلق گیرد.

انواع معافیت مالیاتی

معافیت مالیاتی را می‌توان به دو نوع کلی تقسیم کرد:

  • معافیت مالیاتی کلی: معافیت مالیاتی کلی به معنی عدم پرداخت مالیات بر کل درآمد یا دارایی است. به‌عنوان‌مثال، در برخی کشورها، درآمدهای حاصل از فعالیت‌های خیریه از پرداخت مالیات معاف هستند.
  • معافیت مالیاتی ویژه: معافیت مالیاتی ویژه به معنی عدم پرداخت مالیات بر بخشی از درآمد یا دارایی است. به‌عنوان‌مثال، در برخی کشورها، درآمدهای حاصل از فعالیت‌های کشاورزی از پرداخت مالیات معاف هستند، اما این معافیت فقط به بخشی از درآمدهای حاصل از این فعالیت‌ها تعلق می‌گیرد.

معافیت مالیاتی برای کسب و کارها

کشور‌ها معمولاً معافیت‌های مالیاتی مختلفی را برای کسب و کارها در نظر می‌گیرند. برخی از این معافیت‌ها عبارت‌اند از:

  • معافیت مالیاتی برای مشاغل کوچک: در برخی کشورها، مشاغل کوچک از پرداخت مالیات بر درآمد معاف هستند.
  • معافیت مالیاتی برای مشاغلی که در مناطق محروم فعالیت می‌کنند: در برخی کشورها، مشاغلی که در مناطق محروم فعالیت می‌کنند از پرداخت مالیات بر درآمد معاف هستند.
  • معافیت مالیاتی برای مشاغلی که در زمینه‌های خاصی فعالیت می‌کنند: در برخی کشورها، مشاغلی که در زمینه‌های خاصی فعالیت می‌کنند مانند فعالیت‌های فرهنگی، علمی، یا آموزشی از پرداخت مالیات بر درآمد معاف هستند.

معافیت مالیاتی برای کسب و کارهای ایرانی

در ایران نیز، قانون مالیات‌های مستقیم مصوب ۱۳۶۶، معافیت‌های مالیاتی مختلفی را برای کسب و کارها در نظر گرفته است. برخی از این معافیت‌ها عبارت‌اند از:

  • معافیت مالیاتی برای مشاغل کوچک: مشاغلی که درآمد سالانه آنها کمتر از دو میلیارد ریال باشد، از پرداخت مالیات بر درآمد معاف هستند.
  • معافیت مالیاتی برای مشاغلی که در مناطق محروم فعالیت می‌کنند: مشاغلی که در مناطق محروم فعالیت می‌کنند، از پرداخت مالیات بر درآمد معاف هستند.
  • معافیت مالیاتی برای مشاغلی که در زمینه‌های خاصی فعالیت می‌کنند: مشاغلی که در زمینه‌های خاصی فعالیت می‌کنند مانند فعالیت‌های فرهنگی، علمی، یا آموزشی، از پرداخت مالیات بر درآمد معاف هستند.

شرایط برخورداری از معافیت مالیاتی

برای برخورداری از معافیت مالیاتی، کسب و کارها باید شرایط خاصی را داشته باشند. برخی از این شرایط عبارت‌اند از:

  • ثبت نام در اداره مالیات: کسب و کارها باید در اداره مالیات ثبت نام کرده باشند.
  • تأیید فعالیت توسط اداره مالیات: فعالیت کسب و کارها باید توسط اداره مالیات تأیید شده باشد.
  • ارائه مدارک لازم: کسب و کارها باید مدارک لازم را برای برخورداری از معافیت مالیاتی به اداره مالیات ارائه دهند.

عواقب عدم برخورداری از معافیت مالیاتی

در صورتی که کسب و کارها شرایط لازم برای برخورداری از معافیت مالیاتی را نداشته باشند، باید مالیات متعلقه را پرداخت کنند. عدم پرداخت مالیات می‌تواند منجر به جریمه‌های مالیاتی برای کسب و کارها شود.

معافیت‌های مالیاتی را می‌توان از نظر مبنای اخذ، نحوه محاسبه، و زمان پرداخت به انواع مختلفی تقسیم کرد.

بر اساس مبنای اخذ

  • معافیت مالیات بر درآمد: معافیت مالیات بر درآمد به معنی عدم پرداخت مالیات بر درآمد افراد یا مؤسسات است.
  • معافیت مالیات بر دارایی: معافیت مالیات بر دارایی به معنی عدم پرداخت مالیات بر دارایی افراد یا مؤسسات مانند زمین، ساختمان، ماشین‌آلات، و سهام است.
  • معافیت مالیات بر تجارت: معافیت مالیات بر تجارت به معنی عدم پرداخت مالیات بر فعالیت‌های تجاری مانند واردات و صادرات، فروش کالاها و خدمات، و استفاده از منابع طبیعی است.

بر اساس نحوه محاسبه

  • معافیت مالیاتی مطلق: معافیت مالیاتی مطلق به معنی عدم پرداخت هیچ‌گونه مالیاتی است.
  • معافیت مالیاتی نسبی: معافیت مالیاتی نسبی به معنی پرداخت مالیات با نرخ کمتر از نرخ معمول است.

بر اساس زمان پرداخت

  • معافیت مالیاتی جاری: معافیت مالیاتی جاری مالیاتی است که باید به‌طور منظم و در فواصل زمانی مشخص پرداخت شود.
  • معافیت مالیاتی غیرجاری: معافیت مالیاتی غیرجاری مالیاتی است که به‌طور یک‌باره و در زمان معین پرداخت می‌شود.

معافیت مالیاتی کسب و کارها

معافیت‌های مالیاتی کسب و کارها می‌توانند به دلایل مختلفی مانند حمایت از تولید داخلی، اشتغال‌زایی، یا نوآوری، توسط دولت‌ها وضع شوند. برخی از معافیت‌های مالیاتی کسب و کارها عبارت‌اند از:

  • معافیت مالیاتی برای کسب و کارهای کوچک: دولت‌ها معمولاً کسب و کارهای کوچک را از پرداخت مالیات معاف می‌کنند تا از آنها در برابر رقابت با کسب و کارهای بزرگ حمایت کنند.
  • معافیت مالیاتی برای کسب و کارهای تولیدی: دولت‌ها معمولاً کسب و کارهای تولیدی را از پرداخت مالیات معاف می‌کنند تا از آنها در برابر رقابت با کالاهای وارداتی حمایت کنند.
  • معافیت مالیاتی برای کسب و کارهای اشتغال‌زا: دولت‌ها معمولاً کسب و کارهای اشتغال‌زا را از پرداخت مالیات معاف می‌کنند تا از آنها در برابر رقابت با کسب و کارهایی که اشتغال کمتری ایجاد می‌کنند، حمایت کنند.
  • معافیت مالیاتی برای کسب و کارهای نوآور: دولت‌ها معمولاً کسب و کارهای نوآور را از پرداخت مالیات معاف می‌کنند تا از آنها در برابر رقابت با کسب و کارهایی که محصولات و خدمات سنتی‌تری ارائه می‌دهند، حمایت کنند.

شرایط برخورداری از معافیت مالیاتی

شرایط برخورداری از معافیت مالیاتی کسب و کارها معمولاً در قوانین مالیاتی کشور تعیین می‌شود. برخی از شرایطی که برای برخورداری از معافیت مالیاتی کسب و کارها در نظر گرفته می‌شود عبارت‌اند از:

  • میزان درآمد: معمولاً کسب و کارهایی که درآمد آنها از یک حد مشخصی کمتر باشد، از معافیت مالیاتی برخوردار می‌شوند.
  • میزان اشتغال: معمولاً کسب و کارهایی که تعداد کارکنان آنها از یک حد مشخصی بیشتر باشد، از معافیت مالیاتی برخوردار می‌شوند.
  • نوع فعالیت: معمولاً کسب و کارهایی که در زمینه‌های خاصی فعالیت می‌کنند، از معافیت مالیاتی برخوردار می‌شوند.

کسب و کارهایی که شرایط برخورداری از معافیت مالیاتی را رعایت نکنند، باید علاوه بر پرداخت مالیات متعلقه، جریمه‌ای نیز به دولت پرداخت کنند.

معافیت از مالیات به چه کسی و چه کارهایی تعلق می‌گیرد؟

معافیت از مالیات به افراد و مشاغلی تعلق می‌گیرد که شرایط لازم را داشته باشند. این شرایط معمولاً به نوع فعالیت، درآمد، یا وضعیت افراد بستگی دارد.

معافیت‌های مالیاتی برای افراد

  • معافیت مالیاتی حقوق و دستمزد: افراد شاغل در بخش دولتی و عمومی، از پرداخت مالیات بر حقوق و دستمزد معاف هستند.
  • معافیت مالیاتی افراد کم‌درآمد: افراد با درآمد سالانه کمتر از یک سقف مشخص، از پرداخت مالیات بر درآمد معاف هستند.
  • معافیت مالیاتی افراد تحت پوشش نهادهای حمایتی: افراد تحت پوشش نهادهای حمایتی مانند کمیته امداد امام خمینی (ره) و بهزیستی، از پرداخت مالیات بر درآمد معاف هستند.
  • معافیت مالیاتی افراد دارای معلولیت: افراد دارای معلولیت، از پرداخت مالیات بر درآمد معاف هستند.

معافیت‌های مالیاتی برای مشاغل

  • معافیت مالیاتی درآمدهای حاصل از صادرات: کسب و کارهایی که محصولات یا خدمات خود را به خارج از کشور صادر می‌کنند، از پرداخت مالیات بر درآمد ناشی از صادرات معاف هستند.
  • معافیت مالیاتی درآمدهای حاصل از فعالیت‌های تولیدی: کسب و کارهایی که در زمینه‌های تولیدی فعالیت می‌کنند، از پرداخت مالیات بر درآمد ناشی از تولید معاف هستند.
  • معافیت مالیاتی درآمدهای حاصل از فعالیت‌های دانش‌بنیان: کسب و کارهایی که در زمینه‌های دانش‌بنیان فعالیت می‌کنند، از پرداخت مالیات بر درآمد ناشی از فعالیت‌های دانش‌بنیان معاف هستند.
  • معافیت مالیاتی درآمدهای حاصل از فعالیت‌های کشاورزی: کسب و کارهایی که در زمینه‌های کشاورزی فعالیت می‌کنند، از پرداخت مالیات بر درآمد ناشی از فعالیت‌های کشاورزی معاف هستند.
  • معافیت مالیاتی درآمدهای حاصل از فعالیت‌های گردشگری: کسب و کارهایی که در زمینه‌های گردشگری فعالیت می‌کنند، از پرداخت مالیات بر درآمد ناشی از فعالیت‌های گردشگری معاف هستند.

علاوه بر این، معافیت‌های مالیاتی دیگری نیز برای مشاغل وجود دارد که به شرایط خاص آن‌ها بستگی دارد. به‌عنوان‌مثال، برخی از مشاغل مانند دفاتر اسناد رسمی، از پرداخت مالیات بر درآمد معاف هستند.

متقاضیان دریافت معافیت‌های مالیاتی باید شرایط لازم را داشته باشند و مدارک و مستندات لازم را به اداره مالیات ارائه دهند. مدارک و مستندات لازم برای دریافت معافیت‌های مالیاتی، بسته به نوع معافیت متفاوت است

  • معافیت‌های مالیاتی اشخاص حقیقی: این نوع معافیت‌ها به افراد حقیقی تعلق می‌گیرد. برخی از مهم‌ترین معافیت‌های مالیاتی اشخاص حقیقی عبارت‌اند از:
    • معافیت مالیاتی حقوق و مزایای کارکنان دولت
    • معافیت مالیاتی حقوق بازنشستگی و مستمری
    • معافیت مالیاتی درآمدهای حاصل از کشاورزی
    • معافیت مالیاتی درآمدهای حاصل از فعالیت‌های فرهنگی و هنری
    • معافیت مالیاتی درآمدهای حاصل از فعالیت‌های خیریه
  • معافیت‌های مالیاتی اشخاص حقوقی: این نوع معافیت‌ها به اشخاص حقوقی تعلق می‌گیرد. برخی از مهم‌ترین معافیت‌های مالیاتی اشخاص حقوقی عبارت‌اند از:
    • معافیت مالیاتی درآمدهای حاصل از صادرات
    • معافیت مالیاتی درآمدهای حاصل از فعالیت‌های تولیدی
    • معافیت مالیاتی درآمدهای حاصل از فعالیت‌های دانش‌بنیان
    • معافیت مالیاتی درآمدهای حاصل از فعالیت‌های کشاورزی
    • معافیت مالیاتی درآمدهای حاصل از فعالیت‌های گردشگری

انواع فرار مالیاتی

فرار مالیاتی به هر گونه تلاشی برای عدم پرداخت مالیات یا پرداخت کمتر از مالیات قانونی گفته می‌شود. فرار مالیاتی می‌تواند به اشکال مختلفی انجام شود. برخی از انواع فرار مالیاتی عبارت‌اند از:

کتمان درآمد

کتمان درآمد یکی از رایج‌ترین انواع فرار مالیاتی است. در این روش، مؤدی از اظهار درآمد واقعی خود به اداره مالیات خودداری می‌کند.

گزارش‌های نادرست مالی

گزارش‌های نادرست مالی یکی دیگر از انواع فرار مالیاتی است. در این روش، مؤدی اطلاعات نادرست یا گمراه‌کننده را در اظهارنامه مالیاتی خود ارائه می‌دهد.

استفاده از حساب‌های بانکی خارج از کشور

استفاده از حساب‌های بانکی خارج از کشور می‌تواند منجر به فرار مالیاتی شود. در این روش، مؤدی درآمد خود را در حساب‌های بانکی خارج از کشور نگهداری می‌کند و از اظهار آن به اداره مالیات خودداری می‌کند.

استفاده از شرکت‌های صوری

استفاده از شرکت‌های صوری می‌تواند منجر به فرار مالیاتی شود. در این روش، مؤدی درآمد خود را از طریق شرکت‌های صوری که در کشورهای دیگر ثبت شده‌اند، به دست می‌آورد و از اظهار آن به اداره مالیات خودداری می‌کند.

استفاده از رشوه و تطمیع

استفاده از رشوه و تطمیع می‌تواند منجر به فرار مالیاتی شود. در این روش، مؤدی از مقامات دولتی رشوه یا تطمیع می‌گیرد تا از پرداخت مالیات معاف شود یا مالیات کمتری پرداخت کند.

عوامل مؤثر در فرار مالیاتی

عوامل مختلفی در فرار مالیاتی تأثیرگذار هستند. برخی از این عوامل عبارت‌اند از:

  • سادگی قوانین مالیاتی: قوانین مالیاتی پیچیده و مبهم می‌توانند زمینه‌ساز فرار مالیاتی شوند.
  • عدم شفافیت مالی: عدم شفافیت مالی نیز می‌تواند زمینه‌ساز فرار مالیاتی شود.
  • ضعف نظارت مالیاتی: ضعف نظارت مالیاتی نیز می‌تواند زمینه‌ساز فرار مالیاتی شود.
  • عدم فرهنگ‌سازی مالیاتی: عدم فرهنگ‌سازی مالیاتی نیز می‌تواند زمینه‌ساز فرار مالیاتی شود.
  •  

مجازات فرار مالیاتی

مجازات فرار مالیاتی در قانون مالیات‌های مستقیم ایران در ماده ۲۷۹ مشخص شده است. بر اساس این ماده، مؤدی که مرتکب فرار مالیاتی شود، علاوه بر پرداخت مالیات متعلقه، مشمول جریمه‌ای به شرح زیر می‌شود:

  • در صورت کتمان درآمد: مؤدی علاوه بر پرداخت مالیات متعلقه، مشمول جریمه‌ای معادل دو برابر مالیات متعلقه می‌شود.
  • در صورت ارائه گزارش‌های نادرست مالی: مؤدی علاوه بر پرداخت مالیات متعلقه، مشمول جریمه‌ای معادل یک برابر مالیات متعلقه می‌شود.
  • در صورت استفاده از حساب‌های بانکی خارج از کشور: مؤدی علاوه بر پرداخت مالیات متعلقه، مشمول جریمه‌ای معادل یک برابر مالیات متعلقه می‌شود.
  • در صورت استفاده از شرکت‌های صوری: مؤدی علاوه بر پرداخت مالیات متعلقه، مشمول جریمه‌ای معادل دو برابر مالیات متعلقه می‌شود.
  • در صورت استفاده از رشوه و تطمیع: علاوه بر مجازات‌های پیش‌بینی‌شده در سایر قوانین، مؤدی مشمول جریمه‌ای معادل دو برابر مالیات متعلقه می‌شود.

علاوه بر جرایم فوق، مؤدی که مرتکب فرار مالیاتی شود، ممکن است به حبس محکوم شود. حداکثر مجازات حبس برای فرار مالیاتی، سه سال است.

همچنین، قراردادهای مؤدی که مرتکب فرار مالیاتی شده باشد، می‌تواند باطل شود.

مؤدی می‌تواند با ارائه اظهارنامه مالیاتی اصلاحی و پرداخت مالیات متعلقه و جریمه‌های مربوطه، از تعقیب کیفری خود جلوگیری کند.

جرایم فرار مالیاتی اشخاص حقیقی به شرح زیر است:

• حبس از ۶ ماه تا ۲ سال
• جزای نقدی
• شلاق از ۳۱ تا ۹۲ ضربه
• محرومیت از حقوق اجتماعی تا ۵ سال
• انتشار حکم قطعی در رسانه‌ها
جرایم فرار مالیاتی اشخاص حقوقی به صورت زیر است:
• ممنوعیت از یک یا چند فعالیت شغلی تا ۲ سال
• ممنوعیت از اصدار برخی از اسناد تجاری تا ۲ سال

جرم حسابدار در فرار مالیاتی نیز چنین خواهد بود:

• ۶ ماه حبس
• جزای نقدی
• ۳۱ ضربه شلاق
• ۶ ماه محرومیت از حقوق اجتماعی
• انتشار حکم قطعی در رسانه‌ها

برخی دیگر از انواع مجازات هایی که برای فرار مالیاتی در نظر گرفته می شود به شرح زیر هستند:

• محاسبه مالیات به شیوه علی الرأس
• محرومیت از معافیت و بخشودگی
• ممنوع الخروج شدن
• ابطال اسناد انتقال صوری
• مجازات اداری

جمع بندی:

اصطلاح فرار مالیاتی در رابطه با ترتیبات غیرقانونی اتخاذ شده جهت اختفا درآمد یا نادیده گرفتن بدهی مالیاتی به کار می‌رود و به این معنی است که مؤدی کمتر از میزانی که قانوناً موظف است پرداخت نماید.

ممنون که تا آخر این مقاله همراه ما بودید، خوشحال میشویم که این مقاله کامل را برای دوستان خود ارسال نمایید تا آنها هم بتونن از این مقاله بهترین استفاده را ببرند. همچنین نظرات خودتان را برای ما کامنت کنید.


امید شیخی نیم‌رخ

با نویسنده مقاله آشنا شوید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

با پایا، به قله فکر کن

حل تمام مشکلات مالی و حسابداری تان را به پایا بسپارید.